Tijdens de stakeholdersbijeenkomst van 15 juli 2026 is de concept-Toekomstverkenning 2050 voor de Zuidelijke Eemvallei gepresenteerd, samen met het uitvoeringsprogramma voor de komende jaren. De bijeenkomst stond in het teken van samenwerking tussen overheden, grondeigenaren, maatschappelijke organisaties en bewoners om de toekomst van het gebied gezamenlijk vorm te geven. De verenigingen Vrijpolderland en Eemland300 zijn vanaf de eerste werksessie betrokken geweest als stakeholder. 

Een toekomstbestendige Zuidelijke Eemvallei

De ambitie is om de Zuidelijke Eemvallei in 2050 te behouden als een groene, open en aantrekkelijke vallei aan de rand van de verder verstedelijkende Randstad. Daarbij staat centraal dat natuur, landbouw, recreatie en leefbaarheid elkaar versterken. Door het open landschap te behouden en tegelijkertijd ruimte te bieden aan nieuwe ontwikkelingen ontstaat een toekomstperspectief voor bewoners, agrariërs en bezoekers.

De toekomstvisie onderscheidt vijf deelgebieden, elk met een eigen karakter en ontwikkelkansen:

• Klimaatvallei
• Natuurlijke vallei
• Voedselvallei
• Verbonden vallei
• Ontspannen vallei

Deze indeling vormt de basis voor toekomstige projecten en investeringen.

Van visie naar uitvoering

Naast de langetermijnvisie is een uitvoeringsprogramma opgesteld. De komende jaren ligt de nadruk op het daadwerkelijk starten van projecten, terwijl tegelijkertijd wordt gewerkt aan verdere uitwerking, prioritering en het verwerven van financiering voor de langere termijn.

Belangrijke uitgangspunten zijn:

• een gezamenlijke grondstrategie;
• een passende financiering;
• intensieve samenwerking tussen overheden én partijen uit het gebied.

Projecten voor de komende jaren

Voor een aantal projecten is al budget beschikbaar of wordt financiering verwacht voor een eerste fase. De belangrijkste projecten zijn:

• ontwikkeling van de Eemerwaard en natuurvriendelijke oevers langs de Praamgracht;
• aanleg van Landschapspark Weerhorst;
• versterking van groenblauwe verbindingen en wandelroutes;
• uitbreiding van wandelpaden in de Zuidelijke Eemvallei;
• maatregelen voor biodiversiteit en leefgebieden van onder andere de otter;
• versterking van de lokale en regionale voedselketen;
• projecten op het gebied van duurzame mobiliteit;
• toekomstperspectief voor de landbouw;
• maatregelen voor CO₂-reductie in gebieden met klei-op-veen;
• vertaling van de toekomstvisie naar ruimtelijke plannen.

Samenwerking als sleutel

De uitvoering gebeurt stap voor stap en in nauwe samenwerking met grondeigenaren, bewoners, maatschappelijke organisaties en overheden. Door projecten goed op elkaar af te stemmen ontstaat samenhang tussen natuur, water, landbouw, recreatie en klimaatopgaven.

Voor de uitvoering wordt uitgegaan van een programmaomvang van ongeveer €20 miljoen op de korte termijn. Voor de periode tot 2050 wordt een totale investering van circa €80 miljoen voorzien, waarvoor nog aanvullende financiering nodig is.

Vervolg

De samenwerking wordt voortgezet via een brede groep van ongeveer dertig stakeholders. Gemeenten en provincie werken gezamenlijk aan de aansturing van het programma, ondersteund door programmamanagement, communicatie en grondzaken. De afspraken hierover worden vastgelegd in een maatwerkovereenkomst die de basis vormt voor de volgende fase van de uitvoering.

De Verenigingen Vrijpolderland en Eemland300 zijn nauw betrokken bij de vervolgstappen en zullen daar waar nodig input leveren.